احمدولي اڅکزی
هغومره نه دی لکه تاسو چې يې فکر کوئ. په انځور کې درو شين رنګ لرونکو غونډارو ته وګورئ! دريم يې تقريبا په سترګو نه معلوميږي…
کله چې ځمکه له فضا څخه وګورو، داسې ښکاري لکه دا چې د اوبو څخه ډکه يوه نړۍ وي. خو واقعاً دلته څومره اوبه شته؟ په دې انځور کې شين غونډاري (څاڅکي) د ځمکې ټولې اوبه د سیارې په پرتله ښیي. حقیقت حیرانوونکی دی!
تر ټولو لوی غونډاری د ځمکې ټولې اوبه ښيي: سمندرونه، یخچالونه، جهيلونه، سيندونه، ځمکنۍ اوبه او حتی هغه اوبه چې په هوا او ژوندي موجوداتو کې دي. د دغه غونډاري قطر يوازې ۸۶۰ ميله (۱،۳۸۴ کیلومتره) دی، چې د ځمکې په پرتله ډېر کوچنی دی.
منځنی شين غونډاری چې په انځور کې د متحده ايالاتو د کینټکي ایالت پر سر دی، د نړۍ ټولې مایعې تازه اوبه ښيي: ځمکني اوبه، جهيلونه، شګلنه اوبه او سيندونه. خو ۹۹٪ يې ځمکني اوبه دي، چې ډېری يې موږ ته د لاسرسي وړ نه دي. د دغه غونډاري قطر شاوخوا ۱۶۹.۵ ميله (۲۷۲.۸ کیلومتره) دی.
تر ټولو کوچنی غونډاری چې په دغه ګرافيک کې متحده ايالاتو د اټلانټا ايالت پر سر دی، په ټولو جهيلونو او سيندونو کې تازه اوبه ښيي. دا هغه اوبه دي چې انسانان او ځنګلي ژوي يې د څښاک لپاره کاروي. د دې کړۍ قطر يوازې ۳۴.۹ ميله (۵۶.۲ کیلومتره) دی.
زه نه پوهېږم چې تاسو څه فکر کوئ، خو د ځمکې اوبه په دې بڼه ليدل واقعاً د فکر وړ خبره ده. اوبه ارزښتناک نعمت دی. راځئ، چې يې وساتو!
سرچینه: د امریکا د جیولوجي سروې اداره USGS)) او د ووډز هول سمندري څېړنو اداره WHOI))
