ژباړه: ګلثوم محمدي
د ځينو ويروسونو او عفوني ناروغيو پر وړاندې د بدن ايمني يا معافيتي سیستم پياوړي کول يوه ساده لاره ده. د بدن ايمني سیستم پياوړي کول مو له زکام، انفولانزا او همدارنگه د سرطان په څېر جدي ناروغيو څخه ساتلی شي…
د انسان ايمني يا معافيتي سیستم ډېرې پېچلتياوې لري او له همدې امله د ډېرو عواملو تر اغېز لاندې راځي. د گټورو خواړو خوړل، بدني فعاليت يا سپورت کول او مناسب وزن درلودل دا هغه عوامل دي، چې د بدن پر ايمني سیستم اغېز لرلای شي. مناسب او سالم ژوند او همدا راز د ځينو ځانگړو خوړو خوړل، زموږ د بدن د ايمني يا دفاعي سیستم د ښې فعاليت لامل کېږي.
څنگه کولای شو چې د بدن ايمني سیستم پياوړی کړو؟
د ايمني سیستم د پياوړي کولو لپاره ډېرې لارې شتون لري، چې دلته ځينې يې در په گوټه کوو:
۱- مناسب غذايي رژیم ولرئ
د ايمني سیستم د پياوړتيا لپاره لومړنی شي د مغذي موادو يا خواړو خوړل دي. که تاسو د سالم او ځواکمن بدن په لټه کې ياست، تاسو باید د غير صحي او د پروسس شوی خواړو څخه ډډه وکړئ. د سبزيجاتو، مېوو، تازه حبوبات، پروټين، صحي غوړ، ويټامين لکه ويټامين B۶، C، E، زینک او مگنيزيم کارول د ايمني سیستم د پياوړتيا لپاره اړين دي. کله چې ستاسو بدن مغذي مواد ترلاسه کوي، د ځينو ناروغيو د اخته کېدو خطر هم کمېږي.
۲- په کافي کچه خوب وکړئ
ناکافي او بي کيفيته خوب د بدن ايمني سیستم تضعيف کوي. ښه خوب د بدن ايمني سیستم پياوړی کوي او د ځينو ناروغيو د اخته کېدو خطر کموي. په عموم کې بايد هر بالغ کس هره شپه تر 7 ساعتو خوب وکړي او تنکي ځوانان د شپې له ۸ څخه تر ۱۰ ساعتونو خوب ته اړتیا لري.
۳- په غذايي رژیم کې سالم غوړ وکاروئ
سالم غوړ کارول لکه د زيتون غوړ د ايمني سیستم د ښې فعاليت لامل کېږي. د زيتون غوړ د التهاب ضد ځانگړتياوې لري، چې د زړه او د شکر ناروغيو د اخته کېدو خطر کموي. د زيتون غوړ کارول ستاسو بدن سره مرسته کوي، چې د باکتريا او ويروسونو سره مبارزه وکړي.
۴- لبنيات وکاروئ
ځينې لبني محصولات په خپل ترکيب کې پروبیوتیک لري. پروبیوتیک له سالمو باکترياوو څخه شمېرل کېږي، چې د کولمو په روغتيا کې مهم رول لوبوي. څېړنې ښيي چې پروبیوتیک لرونکي مستې د بدن د ايمني سیستم د پياوړتيا لامل کېږي.
۵- بدني فعاليت ولرئ
څېړنې ښيي چې سپورټ يا ورزش کول د بدن د ايمني سیستم د پياوړتيا لامل کېږي. سپورټ کول په بدن کې د التهاب په کمول کې مرسته کوي. هغه خلک چې په اونۍ کې له 150 دقيقو څخه ډېر تمرين يا سپورټ کوي. دوی سره د ځينو عفوني او ويروسي ناروغيو د اخته کېدو احتمال لږ دي.
۶- ډېر اوبه وڅښئ
ښايي اوبه ستاسو بدن د ميکروبونو او ويروسونو پر وړاندې خوندي ونه کړي. مگر په بدن کې د اوبو کمښت کولای شي چې د ځينو ناروغيو لکه د سر درد، د تمرکز کمېدل، په مزاج (خلقتنګۍ) کې بدلون، د زړه او پښتورگو د ناسم فعاليت لامل شي.
۷- خپل سټرس او اضطراب کنټرول کړئ
د سټرس او اضطراب کنټرول د بدن د روغتيا کليد دی. سټرس په بدن کې د التهاب لامل کېږي. د سټرس د کنټرول لپاره تاسو کولای شئ؛ چې کتاب ولولئ، سپورټ وکړئ او همدارنگه له يو ارواپوه سره مشوره وکړئ، دا هم کولای شي چې تاسو سره د سټرس او اضطراب په کنټرول کې مرسته وکړي.
۸- تل مسکا ولرئ
د ورځې په اوږدو کې خندا کولای شي ستاسو د ايمني سیستم پیاوړی کړي. څېړنې ښيي هغه کسان چې د ځينو ويډيوگانو په ليدو سره خاندې، دوی قوي يا هم ځواکمن ايمني سیستم لري. غوره ده، چې هره ورځ د خندا لپاره يو دليل پيدا کړئ او په لوړ غږ وخاندئ.
په ټوله کې ويلای شو، د ژوند په طرز کې بدلون او د گټورو خواړو خوړل کولای شي، چې د ځينو ناروغيو په مخنيوی او د ايمني سیستم د ضعيف کېدو مخه ونيسي. که غواړئ پياوړي بدن ولرئ، تاسو اړتيا لرئ، چې کافي خوب وکړئ، سپوړټ وکړئ او خپل سټرس کنټرول وکړئ. دا مه هېروئ چې ځينې وختونه د ځينو ويټامينونو او پروټينونو د نشتوالي له امله د بدن ايمني سیستم ضعيف کېږي.
