ژباړه: حامد بهیر
لیکوال کېدل یو ګران کار دی؛ خو ناممکن نه دی، ځکه په دې برخه کې هڅه کول، د لومړي ګام د اخیستلو په مانا دي.
د دې له پاره چې وکولای شو، په راتلونکې کې یو ښه لیکوال شو، زه مې خپلې فردي تجربې دلته لیکم، تر څو نوو لیکوالانو ته یوه انګېزه تشویق شي.
کلونه مخکې، کله چې د لیکوالۍ او شاعرۍ نړۍ ته راغلم، ډېر مخکې نه وم، لاسته راوړنې مې په یو څو ځانګړو کتابونو پورې محدودې وې.
له همغه اول نه مې دا تصمیم ونیو چې په راتلونکې کې یو شاعر او لیکوال شم؛ په دې اساس مې لیکل او لوستل پرې نه ښودل؛ له لیکلو مې له لوستلو سره ډېره علاقه درلوده، هغه کار چې وروسته پوه شوم چې ناسم دی او وروسته مې د لیکلو په ځای لوستلو ته ډېر وخت ورکوو.
ټمبلي مې څه وه، په دې برخه کې؟
ما تر ډېره مخکې له دې چې د لیکوالۍ په برخه کې د کلمو په اصلي مانا او مفهوم باندې ځان پوه کړم، د هغو ظاهري شکل او ښکلا ته مې کتل، پرته له دې چې د هغو په مانیز تړون، ژور ماناوو او عرفي مانا ګانو باندې ځان پوه کړم، په لیکلو کې مې ترې نه کار اخیست او دا مې خوښېدل چې د شاعر او لیکوال لقب خپل کړم؛ له همدې امله به مې چې خپلې لیکنې لیکوالانو او یا هم شاعرانو ته ورښودلې، نو هغوی به د لارښونې په ځای را باندې خندل او د زړه ماتېدلو له امله به مې څه وخت بیخي له لیکوالۍ نه لاس واخیست.
کله به مې بیخې زړه نه کېده چې لیکل وکړم او هغه نیوکو ته چې په ما باندې به شوې وې، را یاد به شوې نو د شرم له امله به مې نور لیکلو ته زړه کېده.
کله به یې هم د ټوکو په انداز راته ویل چې ښاغلیه! کومه لیکنه نه لرې چې راته ویې وایې؟
زه به د دوی په دې ټوکو باندې نه پوهېدم، خپلې لیکنې به مې ورته ویلې، هغوی به اورېدلې، وروسته به یې وخندل او ویل به یې چې ولا شهکار دې کړی.
خو وروسته د دوی دا خنداوې د دې سبب شوې چې مطالعه وکړم او خپل تمرین ته مې د لیکوالۍ په برخه کې دوام ورکړم. تېروتنه مې لکه مخکې چې وویل، د کلمو ظاهري بڼې ته پاملرنه او همدارنګه د مطالعې نه کول.
په دې اساس مې څو کاله پرله پسې مطالعه وکړه او په څنګ کې مې لیکل هم له یاده نه ویستل. په دقت کې مې مطالعه کوله او ماته مې ونه منله؛ خو یو څه مې چې له یاده نه وتل، هغه د خلکو مسخرې وې چې د لارښونو په ځای یه یې راته کولې.
اوس مهال د خپلو همغه ترخو تجربو له امله تر خپله وسه پورې هڅه کوم اوغواړم چې د نوو لیکوالانو له پاره یو لارښونکی شم، د لیکوالۍ په برخه کې خپلې وړې لاسته راوړنې هم د هغوی په خدمت کې ورکوم، تر څو له هغو نه ګته واخلي او خپله انګېزه له لاسه ور نه کړي.
د سقراط یوه مشهوره جمله ده چې وایي:« پوهه فضیلت دی؛ خو له هغې هم وړاندې د نور پوهول دي.» دا خبره زما ډېره خوښه شوې؛ په دې اساس باور لرم چې د نور پوهول په هر علمي ډګر کې تر فضلیت هم غوره دي.
دا کار نه یوازې چې موږ ته کوم تاوان نه لري؛ زموږ د پوهول وړتیا لوړوي.
وروستۍ خبره:
نوې یا تازه کاره لیکوالان باید ډېر د کلمو په ښکلا پسې لاړ نه شې چې سیوری یې يه مفهوم پرېوځي.
د کلمو په مانا نه پوهېدل او وروسته یې په جملو او لیکنو کې استعمال یو لوی تاوان دي، د لیکوالۍ په برخه کې.
له بلې خو د ماتو نه منل او خپل کار ته دوام ورکول، همدارنګه پرله پسې مطالعه کول او د نورو منفي خبرو ته غوږ نه نیول به له تاسو نه یو لوی لیکوال جوړ کړي.
په دې باور ولرئ، چې ښه متن خپل لوستونکی خپله پیدا کوي؛ خو په دې شرط چې محکم، په زړه پورې او پیغام ورکونکی وي.
د دې له پاره چې په راتلونکې کې یو ښه لیکوال شو، نو لومړی باید ولولو، حس یې کړو او ویې لیکو.
لیکونکي اوسئ!
