ټلوېزیوني خبریالي/ عبدالرحمن اتل

له ۲۰۰۴م راپدېخوا افغانستان کې رسنۍ هغه برخه وه، چې خورا ډېره پراختیا یې درلوده، په تېر څه باندې شل کالونو کې د هېواد دننه بېلابېلو چاپي، غږیزو او ټلوېزیوني رسنیو فعالیتونه پیل کړل؛ تقریباً هرې رسنۍ په ځانګړي ډول ټلوېزیوني رسنیو د نورو پروګرامونو درلودلو سربېره یوه برخه د خبر رسولو لپاره ځانګړې وه/ده.
خو دا چې د ټلویزیون د خبري سروېس لپاره باید یو خبر په کوم ډول چمتو شي، راځئ نن دلته ورباندې خبرې وکړو.
د ټلويزیوني خبریال لپاره په غوره توګه د چارو سرته رسولو د څرنګوالي په اړه باید وویل شي، چې دې برخې د نویو راغلو او تجربه لرونکو کسانو ترمنځ هېڅ یو تر بل ښه نه دی او غوره‌والی نه لري؛ غوره‌والی په استعداد، نبوغ او له ټولو فکري او ټولنیزو خلاقیتونو څخه په پوره ګته اخیستلو کې دی.
دا خبره تقریباً د ټولو لوستو او د خبریالۍ د برخې د مینوال غوږ ته رسېدلې، چې خبر باید روانه ژبه ولري، پېچلې کلیمې پکې ونه کارول شي، بې‌پرېتوب پکې وساتل شي، د یو خبر لږ تر لږه د دوه ښکېلو لورو نظرونه واخیستل شي او … خو ټلویزیوني راپور کې تر دې ورهاخوا نور څېزونه هم شته، چې ډېر اړین دي.
د بېلګې په توګه ویلی شو چې زموږ په ټولنه (افغانستان) کې خلک د خبر له اورېدو ستړي شوي دي او ټلویزیوني خبریال باید پوره هڅه وکړي، چې راپور کې حتا د هغه کسانو پام خپل خبر ته راوړوي، کوم چې یو ځای کې ټلویزیون ته ناست دي؛ مګر تر څنګ یې یو بل کار باندې بوخت دي او پام یې ټلویزیون ته نه دی. که چېرې تاسې غواړئ چې د ورته یا په ټوله کې د هر کس پام خپل خبر ته راواړوئ. نو ځینې لاندې چارې ترسره کول اړین دي:
خپل راپور ته مرچ او مساله ورکړئ!
ټلویزیون کې د خبر ویاند په معمول ډول سرلیکونه په یو ډول لولي، چې شاید د اورېدونکو یا لېدونکو پام خپل نه کړي؛ مګر تاسې خبر باید په داسې جمله او یا داسې یو آواز سره پیل کړئ، چې یو ټلویزیون ته د ناستو ټولو هغه کسانو پام راواړوئ، چې ټلویزیون ته یې پام نه دی.
د بېلګې په توګه تاسې کابل ښار کې د چاونې په اړه راپور چمتو کړی دی، که چېرې راپور په پیل کې ډېر آرامه او د معمول په څېر پیل کړئ، نو بې خونده به وي. د دې پر ځای تاسې کولی شی یاد راپور د پولیسو یا آمبولانس په یو هارنډ سره پیل کړئ نو تر ډېره به د لیدونکو پام ځانته واړوي.
له دې ټولو ورهاخوا په ټوله کې ټلویزیوني راپور باید د انځور په ژبه خبري وکړي. که چېرې تاسې وایئ، چې امنیتي ځواکونه د پېښې ځای ته رسېدلي، نو په دې وخت کې د امنیتي ځواکونو د موټرونو د چټک رسېدو انځور به درسره د خبر رسولو کې ډېره مرسته وکړي او خپل حقیقي انځور خپلوي.