ژباړه: ګلثوم محمدي
لوړ کلسټرول يوه مضمنه ناروغي ده چې نن سبا پرې گڼ شمېر خلک اخته دي. دا ناروغي کولای شي د زړه پر روغتيا باندې په جدي توگه اغېز وکړي، دا په دې معنا چې په وينه کې د کلسټرول کچه لوړېږي او د دې لامل کېږي، چې د وينې په رگونو (شريانونو) کې غوړ راټول شي او د وينې د جريان د بنديدو لامل شي. اوس مهمه پوښتنه دا ده چې د لوړ کلسټرول د کنټرول لپاره بايد څه وخوړو او څنگه يې درملنه وکړو؟
په دې ليکنه کې تاسو د همدې موضوع په اړه معلومات ترلاسه کولای شئ، تر پايه مو ملتيا وکړئ.
لوړ کلسټرول څه شی دی؟
بدن د ښه فعاليت لپاره لږ کلسټرول ته اړتيا لري. ښايي زموږ په غذايي رژیم کې په زياته کچه اشباع شوي غوړي وي، همدا د دې لامل کېږي چې د کلسټرول کچه په بدن کې لوړ شي، د هیپرکلسترولمي Hypercholesterolemia) ) ناروغۍ لامل د سالمي غذايي رژیم نشتوالي دي. کله چې په وينه کې د غوړ کچه له حده زيات شي، د وينې پر رگونو غوړ راټوالېږي او د زړه ناروغۍ د اخته کېدو خطر زياتوي.
د لوړ کلسټرول نښې
ښايي په لومړيو مرحلو کې د لوړ کلسټرول نښې پټې وي، خو د دې ناروغي د کنټرول او مخنيوي لپاره تاسو بايد ځينې ازمايشونه ترسره کړي. هغه کسان چې لوړ کلسټرول لري، ځينې نښې نښانې دوی سره پيدا کېږي لکه په قفسه سینه کې درد، د تحرک په وخت کې د پښې درد، سالندۍ او ستړيا، د سر درد، د هاضمي ستونزه او کانگې.
د وينې لوړ کلسټرول په بدن کې د وينې جريان خرابوي او درد لامل کېږي. اضافه وزن او ناسم غذايي رژیم د لوړ کلسټرول او د زړه د سکتي خطر زياتوي.
د هیپرکلسترولمي Hypercholesterolemia)) لامل څه دي؟
لوړ کلسټرول څه شی دی؟ دا مهمه پوښتنه ده چې د ډېرو خلکو لخوا پوښتل کېږي. په ځواب کې باید ووايو چې جنتيک او نا سم غذايي رژیم په ځوانانو کې د لوړ کلسټرول لامل کېږي. هغه خلک چې په جنتيکي لحاظ هیپرکلسترولمي لري، دا په دې معنا ده چې دوی د زېږون پر مهال د وينې لوړ کلسټرول( چربي خون) لري او ښايي په کم عمر کې د زړه ستونزې او د شرايانونو بندښت دوی سره پيدا شي. پرته له دې ځينې نور لاملونه هم شته چې د لوړ کلسټرول د اخته کېدو خطر زياتوي چې عبارت دې له: د وزن ډېروالی، په غذايي رژیم کې د اشباع شوی غوړ شتون، له حده زياته د شکر او کاربوهيدرات کارول، د عمر زياتوالی، سټرس، نشه يي توکې او الکول کارول.
د وينې د لوړ کلسټرول د کمولو لپاره څه وکړو؟
ډېری خلک په دې فکر دي چې څنگه کولای شو د وينې لوړ کلسټرول کم کړو يا هم کنټرول يې کړو. د ژوند په طرز کې بدلون او سالمي غذايي له مهمو مواردو څخه شمېرل کېږي. سربېره پر دې منظم سپورټ کول، نشه يې توکې او الکول مه کاروئ، خپل وزن کم کړئ، د خواړو مقدار کنټرول، د مېوې او سبزيو کارول، په غذايي رژیم کې د کب غوښه شاملول.
د وينې لوړ کلسټرول په بدن کې د وينې جريان خرابوي او درد لامل کېږي. اضافه وزن او ناسم غذايي رژیم د لوړ کلسټرول او د زړه د سکتي خطر زياتوي.
