وکیل احمد عزیزي
دوې ورځې وروسته، یعنې د مارچ په ۱۴ تاریخ سپوږمۍ تورېږي. تندر یې نیسي. دا تندر د “ساروس ۱۲۳” د ډلې له تندرونو څخه ۵۳ نمبر تندر دی. په دې ډله کې ټول ۷۲ تندرونه دي چې دا وار یې نوبت ۵۳ ته رسېدلی دی. د دې پکېج تندرونو تر منځ شاوخوا ۱۹ کاله واټن وي، یعنې د همدې ډلې مخکینی تندر په ۲۰۰۶ کې واقع شوی و. همداراز، د دې کورنۍ لومړنی تندر ۱۰۰۷ کاله وړاندې، یعنې په ۱۰۱۸ میلادي کال پېښ شوی و، او وروستۍ سپوږمۍنیونه به یې ۳۶۳ کاله وروسته، یعنې په ۲۳۸۶ میلادي کال پېښه شي.
دوې ورځې وروسته چې کوم تندر واقع کېږي، هلته چې سپوږمۍ ډېره تورېږي، موده یې یو ساعت، ۶ دقیقې او ۴ ثانیې ده.
د لمریزو او سپوږمیزو تندرونو دا ډول ډېرې کورنۍ نورې هم شته چې هره کورنۍ یې د زرګونو یا سلګونو کلونو لپاره بېلابېل تندرونه لري.
همداراز، د روانې روژې میاشتې په ۲۸مه ورځ لمر هم تندر نیسي.
خو: په افغانستان کې دا دواړه تندرونه د لیدلو وړ نه دي. بلکې د جنوبي و شمالي امریکا او لوېدیځې اروپا و افریکا په هېوادو کې لیدل کېږي.
اوس شاید تاسې ووایاست چې په افغانستان کې چې دا تندرونه د لید وړ نه دي، نو دا خبر موږ ته مهم نه دی؛ خو، کیسه داسې نه ده.
کوم تندرونه چې واقع کېږي، هغه که د ځمکې په کومو برخو کې لیدل کېږي او که نه، خو اغېز په ټوله ځمکه کوي. د تندرونو پر مهال سپوږمۍ او ځمکه یو بل ته تر ټولو په نزدې واټن کې وي او یو پر بل زیاته جاذبه قوه واردوي او د دې امکان موجودېږي چې سپوږمۍ په منځ دوه ټوټې شي. که سپوږمۍ ماته شي، په ځمکه هر څه تباه کوي او دا امکان زیاتېږي چې بېخي ځمکه هم د لمر له مداره لیرې شي.
د روان کال د سیپټمبر په ۷ تاریخ یو بل سپوږمیز تندر واقع کېږي چې په افغانستان کې د لید وړ دی.
همداراز، نهه کاله وروسته، یعنې د ۲۰۳۴ کال د مارچ په شلم تاریخ د دوشنبې په ورځ یو ډېر قوي لمریز تندر پېښېږي چې بې ساری به وي. دا هم په افغانستان کې د لیدلو وړ دی. دا تندر به د ماشپین په یوه بجه او ۵۸ دقیقو پیل شي، او د مازدیګر په ۵ بجو او ۲۳ دقیقو به پای ته ورسي.
نوټ: تندرونه طبیعي پېښې دي، د انسانانو د اعمالو نتایج نه دي. دا یو غیر شرعي فکر دی چې ګواکې سپوږمۍ یا لمر د انسانانو د ګناهونو په نتیجه کې تورېږي. دا خبره هېڅ دیني بنسټ نه لري.
البته په شریعت کې سنت طریقه دا ده چې د تندرونو په وخت فقط دوه رکعته لمونځ وشي.
